Historische landbouw bij Nonke Buusjke, wat levert het op?

Historische landbouw wordt door de meeste mensen geassocieerd met  een verzameling landbouwwerktuigen en kleine tractoren die tentoongesteld worden en ter demonstratie een klein stukje van hun kunnen laten zien. Terecht dat deze machines bewaard worden, maar historische landbouw is meer en dat meer spreekt ook nog beter tot de verbeelding bij het publiek en levert goede interactie op.

Dat meer is het daadwerkelijk uitvoeren met werkpaarden van landbouw op dezelfde wijze als onze voorouders dat deden. Met passie, inzet, samen met de natuur en zonder herbiciden, pesticiden en kunstmest akkers bewerken, inzaaien en gewassen oogsten. Goede uitleg aan de bezoekers verstrekken en het werk laten zien in al zijn facetten en daar bovenop de resultaten tonen en laten proeven.

Met opzet gebruik ik niet de term traditionele landbouw, want voor veel mensen is in de huidige tijd iets al een traditie na enkele malen van herhaling. Voor de boeren vroeger was het leven hard, maar harmonieus en vol van ervaringen. De natuur, daarmee moest je samenwerken en dat ging niet altijd van een leien dakje. Door ondervinding en overlevering was er zoveel praktische kennis opgedaan dat veranderingen heel sceptisch benaderd werden. In die tijd waren er voor de flora en fauna meer eerlijke kansen. Door het gebruik van chemische middelen en het steeds verder terugdringen van hun natuurlijke habitat zijn veel planten en dieren verdwenen of zeldzamer geworden. Nog zijn er enkele geschriften, boeken en personen voorhanden die weten hoe het vroeger er aan toeging met man en paard op de akker. Deze kennis hebben ook wij ons voor het grootste deel eigen gemaakt en/of van huis uit nog meegekregen.

Het ploegen elk jaar op verschillende dieptes, vruchtwisseling of heel bewust geen vruchtwisseling toepassen, proberen straks oude rassen van de nationale genenbank te vermeerderen en uit te zaaien, grond proeven, etc. Dat alles op enkele percelen grond die jaar na jaar gebruikt kunnen worden levert in de toekomst meer op dan verwacht. Nonke Buusjke in Schinveld is een uitgelezen plek voor het in stand houden en verder vormgeven aan de verzameling akkertjes met diverse gewassen die er nu al zijn. De kleine direct aanpalende akker wordt al 18 jaar met paarden bewerkt en naar nu blijkt komt er een plantje voor in deze roggeakker dat zeker niet meer alledaags is. Onze ervaring is ook dat op deze akker in de rogge reeën jaarlijks hun kalveren werpen en er met grote regelmaat fourageren.

De trekpaarden zijn nationaal erfgoed en de juiste ambassadeurs voor de historische landbouw. Voorhanden zijn goed afgerichte trekpaarden, personen met voldoende kennis van zaken, enthousiaste deelnemers en werkende werktuigen. Wij willen komen tot een Nonke Buusjke waar omheen akkertjes liggen die bewerkt kunnen blijven worden zoals bovenstaand beschreven, waardoor er ruimte komt en blijft voor minder algemeen tot zeldzaam voorkomende flora om zich te vestigen of zich te handhaven en als bijzondere plek voor de fauna die een dergelijk habitat nodig heeft.

Theo Bastiaens,
voorzitter van de Belangenvereniging het Actief Trekpaard
die de workshop Historische landbouw in Nonke Buusjke organiseert